ઉત્તર ગુજરાતની નદીઓ MCQ & PYQ: અહીં ઉત્તર ગુજરાતની નદીઓ (Uttar Gujarat Ni Nadiyo) વિષય પર આધારિત 30 MCQ પ્રશ્નો તૈયાર કરેલા છે. આમાં MCQ + PYQ (પરીક્ષામાં વારંવાર પૂછાતા પ્રકારના પ્રશ્નો) સામેલ છે. બધા પ્રશ્નો વિકલ્પો અને સાચા જવાબ સાથે ગુજરાતી ભાષામાં આપવામાં આવ્યા છે.
ઉત્તર ગુજરાતની નદીઓ MCQ & PYQ
ઉત્તર ગુજરાતની નદીઓ – MCQ & PYQ (30 પ્રશ્ન)
ઉત્તર ગુજરાતની નદીઓ – સંપૂર્ણ માહિતી (Full Theory)
1. પરિચય
ઉત્તર ગુજરાતમાં બનાસકાંઠા, પાટણ, મહેસાણા, સાબરકાંઠા જેવા જિલ્લાઓ આવે છે.
આ પ્રદેશમાં વરસાદ ઓછો હોવાથી
👉 નદીઓ મોટાભાગે મોસમી છે
👉 ચોમાસા સિવાય સૂકી રહે છે
👉 ઘણી નદીઓ રણ પ્રદેશમાં લુપ્ત થાય છે
2. ઉત્તર ગુજરાતની નદીઓના સામાન્ય લક્ષણો
- મોસમી નદીઓ
- વરસાદ આધારિત વહેણ
- પાણી ઘણીવાર ખારું
- મોટા બંધો ઓછા
- ભૂગર્ભજળ રીચાર્જમાં મહત્વ
ઉત્તર ગુજરાતની મુખ્ય નદીઓ – વિગતવાર માહિતી
1️⃣ બનાસ નદી (Banas River)
- ઉદ્ગમ (ક્યાંથી નીકળે છે):
👉 અરવલ્લી પર્વતમાળા, રાજસ્થાન - લંબાઈ:
👉 આશરે 512 કિમી - પ્રવાહ વિસ્તાર:
બનાસકાંઠા, પાટણ - અંત ક્યાં પામે છે:
👉 કચ્છનું રણ / રણ પ્રદેશમાં લુપ્ત - બંધ:
👉 બનાસ પર મોટા બંધ નથી (નાના ચેકડેમ) - વિશેષ:
ઉત્તર ગુજરાતની સૌથી મહત્વપૂર્ણ નદી
2️⃣ સરસ્વતી નદી (Saraswati River)
- ઉદ્ગમ:
👉 અરવલ્લી પર્વતમાળા - લંબાઈ:
👉 અંદાજે 300 કિમી (પ્રાચીનકાળમાં વધુ) - પ્રવાહ વિસ્તાર:
સિદ્ધપુર, પાટણ - અંત:
👉 રણ પ્રદેશમાં લુપ્ત - બંધ:
👉 મોટા બંધ નથી - વિશેષ:
ઐતિહાસિક અને ધાર્મિક મહત્વ ધરાવે છે
3️⃣ રૂપેણ નદી (Rupen River)
- ઉદ્ગમ:
👉 અરવલ્લી પર્વતમાળા - લંબાઈ:
👉 આશરે 70–80 કિમી - પ્રવાહ વિસ્તાર:
મહેસાણા, પાટણ - અંત:
👉 કચ્છનું રણ - બંધ:
👉 નાના બંધ / ચેકડેમ - વિશેષ:
મોસમી અને વરસાદ આધારિત નદી
4️⃣ સાબરમતી નદી (ઉત્તર ગુજરાતમાં ભાગરૂપે)
- ઉદ્ગમ:
👉 અરવલ્લી પર્વતમાળા, રાજસ્થાન - લંબાઈ:
👉 આશરે 371 કિમી - ઉત્તર ગુજરાતમાં પ્રવાહ:
સાબરકાંઠા જિલ્લો - અંત:
👉 ખંભાતની ખાડી - બંધ:
👉 ધરોંઇ બંધ - વિશેષ:
ઉત્તર ગુજરાતથી દક્ષિણ ગુજરાત સુધી વહે છે
5️⃣ ખારી નદી (Khari River)
- ઉદ્ગમ:
👉 સ્થાનિક અરવલ્લી ટેકરીઓ - લંબાઈ:
👉 ટૂંકી - અંત:
👉 રણ પ્રદેશ - બંધ:
👉 નાના ચેકડેમ - વિશેષ:
પાણી ખારું હોવાથી ખેતી માટે મર્યાદિત ઉપયોગ
ઉત્તર ગુજરાતની નદીઓનું મહત્વ
- સિંચાઈ (મર્યાદિત)
- ભૂગર્ભજળ રીચાર્જ
- પશુપાલન
- સ્થાનિક પાણી પુરવઠો
પરીક્ષા માટે ખૂબ મહત્વપૂર્ણ મુદ્દા
✔ ઉત્તર ગુજરાતની નદીઓ મોસમી છે
✔ બનાસ – સૌથી મહત્વપૂર્ણ નદી
✔ સરસ્વતી – ઐતિહાસિક મહત્વ
✔ નદીઓ મોટાભાગે રણમાં લુપ્ત થાય છે
✔ ધરોંઇ બંધ – સાબરમતી પર
Hi, my name is Chandresh. I’m 24 year old, i am second year B.Ed student and 3 years of blogging experience. I enjoy sharing updates and insights on various topics. especially those related to education and current schemes.