Diwali Essay in Gujarati: દિવાળી” વિષય પર આશરે 300 શબ્દોમાં લખાયેલો, શુદ્ધ અને પરીક્ષા માટે યોગ્ય ગુજરાતી નિબંધ આપેલ છે: દિવાળી ભારતનો એક મુખ્ય અને પ્રકાશમય તહેવાર છે. તેને “દીપોત્સવ” તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ તહેવાર અંધકાર ઉપર પ્રકાશની અને અસાર ઉપર સારની જીતનું પ્રતીક છે. કારતક માસની અમાવાસ્યાના દિવસે દિવાળી ઉજવવામાં આવે છે અને સમગ્ર દેશ આનંદ તથા ઉત્સાહથી ઝગમગી ઉઠે છે.
દિવાળીના ધાર્મિક મહત્ત્વ મુજબ ભગવાન શ્રીરામ ચૌદ વર્ષના વનવાસ બાદ અયોધ્યા પરત ફર્યા ત્યારે નગરજનોએ દીવા પ્રગટાવી તેમનું સ્વાગત કર્યું હતું. આ ઉપરાંત આ દિવસે માતા લક્ષ્મીની પૂજા કરવામાં આવે છે. લોકો માનતા છે કે લક્ષ્મીપૂજનથી ઘરમાં સુખ, સમૃદ્ધિ અને શાંતિ આવે છે.
દિવાળીની તૈયારી ઘણા દિવસો પહેલાંથી શરૂ થાય છે. લોકો ઘરોની સફાઈ કરે છે, રંગોળી બનાવે છે અને નવા કપડાં તથા મીઠાઈઓ ખરીદે છે. સાંજે દીવા અને ફાનસ પ્રગટાવવામાં આવે છે, જેના કારણે આખું વાતાવરણ પ્રકાશથી ભરાઈ જાય છે. સગા-સંબંધીઓ અને મિત્રો એકબીજાને શુભેચ્છા આપે છે અને મીઠાઈઓ વહેંચે છે.
આજના સમયમાં આપણે દિવાળી પર્યાવરણમૈત્રી રીતે ઉજવવી જોઈએ. ફટાકડાં ઓછા ફોડીને, દીવા પ્રગટાવી અને આનંદ વહેંચીને સાચી દિવાળીની ભાવનાને જીવંત રાખવી જોઈએ. દિવાળી આપણને એકતા, સકારાત્મકતા અને આશાનો સંદેશ આપે છે.
Diwali Essay in Gujarati
દિવાળી ભારતનો એક મહત્વપૂર્ણ અને આનંદમય તહેવાર છે. તેને “દીપોત્સવ” તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ તહેવાર અંધકાર ઉપર પ્રકાશની અને અસાર ઉપર સારની જીતનું પ્રતીક છે. કારતક માસની અમાવાસ્યાના દિવસે દિવાળી ઉજવવામાં આવે છે અને સમગ્ર દેશ આનંદ અને ઉત્સાહથી ઝગમગી ઉઠે છે.
દિવાળીનો ધાર્મિક મહત્ત્વ ખૂબ વિશાળ છે. માન્યતા અનુસાર ભગવાન શ્રીરામ ચૌદ વર્ષના વનવાસ બાદ અયોધ્યા પરત ફર્યા ત્યારે નગરવાસીઓએ દીવા પ્રગટાવી તેમનું સ્વાગત કર્યું હતું. એ જ સ્મૃતિમાં આજે પણ લોકો ઘરોમાં દીવા પ્રગટાવે છે. આ ઉપરાંત લક્ષ્મીપૂજનનું પણ વિશેષ મહત્વ છે. લોકો માનતા છે કે આ દિવસે માતા લક્ષ્મી ઘરમાં આવે છે અને સુખ-સમૃદ્ધિ વરસાવે છે.
દિવાળીની તૈયારી ઘણા દિવસો પહેલાં શરૂ થઈ જાય છે. લોકો ઘરોની સફાઈ કરે છે, રંગોળી બનાવે છે અને નવા કપડાં તથા મીઠાઈઓ ખરીદે છે. દિવાળીના દિવસે સવારથી જ ઉત્સાહ જોવા મળે છે. સાંજે લક્ષ્મીપૂજન કર્યા બાદ ઘરોમાં દીવા અને ફાનસ પ્રગટાવવામાં આવે છે. સમગ્ર વાતાવરણ પ્રકાશ અને આનંદથી ભરાઈ જાય છે.
આ તહેવાર પર લોકો એકબીજાને શુભેચ્છા આપે છે અને મીઠાઈઓ વહેંચે છે. સગા-સંબંધીઓ અને મિત્રો સાથે મળીને આનંદ માણવામાં આવે છે. દિવાળી સમાજમાં એકતા અને ભાઈચારો વધારવાનો તહેવાર છે.
પરંતુ આજના સમયમાં દિવાળીની ઉજવણી સાથે કેટલીક સમસ્યાઓ પણ જોડાયેલી છે. ફટાકડાઓના વધુ ઉપયોગથી હવાપ્રદૂષણ અને અવાજપ્રદૂષણ થાય છે. તેથી આપણે પર્યાવરણને નુકસાન ન થાય તેવી રીતે દિવાળી ઉજવવી જોઈએ.
અંતમાં કહી શકાય કે દિવાળી આનંદ, પ્રકાશ અને આશાનો તહેવાર છે. તે આપણને સત્ય, શાંતિ અને સહકારનો સંદેશ આપે છે. દીપોત્સવ દ્વારા આપણે સૌએ જીવનમાં પ્રકાશ ફેલાવવાનો સંકલ્પ લેવો જોઈએ.
ગુજરાતીમાં દિવાળી નિબંધ
દિવાળી ભારતનો સૌથી લોકપ્રિય અને આનંદમય તહેવાર છે. તેને “દીપોત્સવ” તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, કારણ કે આ તહેવાર પ્રકાશનો ઉત્સવ છે. દિવાળી અંધકાર ઉપર પ્રકાશની, અજ્ઞાન ઉપર જ્ઞાનની અને અસત્ય ઉપર સત્યની જીતનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. કારતક માસની અમાવાસ્યાના દિવસે ઉજવાતી આ ઉજવણી માત્ર એક દિવસ પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ અનેક દિવસો સુધી ચાલતો ઉત્સવ છે.
દિવાળીનું ધાર્મિક અને પૌરાણિક મહત્વ ખૂબ વિશાળ છે. માન્યતા અનુસાર ભગવાન શ્રીરામ ચૌદ વર્ષના વનવાસ અને રાવણ વિજય બાદ અયોધ્યા પરત ફર્યા ત્યારે નગરજનો દ્વારા દીવા પ્રગટાવી તેમનું ભવ્ય સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું. આ ઉપરાંત, દિવાળી પર માતા લક્ષ્મીની પૂજા કરવામાં આવે છે. લોકો માનતા છે કે આ દિવસે લક્ષ્મીજી ઘરમાં આવે છે અને સુખ, સમૃદ્ધિ તથા વૈભવ આપે છે. કેટલાક પ્રદેશોમાં આ દિવસને નવું વર્ષ અને નવો વેપાર શરૂ કરવાનો શુભ સમય માનવામાં આવે છે.
દિવાળીની તૈયારી ઘણા દિવસો પહેલાંથી શરૂ થાય છે. લોકો ઘરોની સફાઈ કરે છે, જૂની વસ્તુઓ દૂર કરે છે અને ઘરોને શણગારે છે. સફાઈ પાછળનો ભાવાર્થ એ છે કે મનમાંથી પણ નકારાત્મક વિચારો દૂર કરી નવા ઉત્સાહ સાથે જીવનની શરૂઆત કરવી. ઘરના પ્રવેશદ્વાર પર રંગોળી બનાવવામાં આવે છે, જે શુભતાનું પ્રતીક છે. નવા કપડાં, મીઠાઈઓ અને ભેટવસ્તુઓની ખરીદી થાય છે, જેના કારણે બજારોમાં વિશેષ રોનક જોવા મળે છે.
દિવાળીના દિવસે સવારથી જ આનંદ અને ઉત્સાહનો માહોલ રહે છે. લોકો વહેલી સવારમાં સ્નાન કરીને સ્વચ્છ વસ્ત્રો ધારણ કરે છે. સાંજે પરિવારના સભ્યો સાથે મળીને લક્ષ્મીપૂજન કરવામાં આવે છે. દીવા, મોમબત્તીઓ અને ફાનસ પ્રગટાવવામાં આવે છે, જેના પ્રકાશથી ઘરો અને રસ્તાઓ ઝગમગી ઊઠે છે. બાળકો ખાસ કરીને ફટાકડાં ફોડવામાં ખૂબ ઉત્સાહ દર્શાવે છે.
દિવાળી સમાજમાં પરસ્પર સ્નેહ અને ભાઈચારો વધારવાનો તહેવાર છે. આ તહેવાર દરમિયાન લોકો પોતાના સગા-સંબંધીઓ, મિત્રો અને પડોશીઓને મળીને શુભેચ્છા આપે છે. મીઠાઈઓ અને ભેટો વહેંચવાથી સંબંધોમાં મીઠાશ વધે છે. સમાજમાં ભૂલભૂલૈયા અને મતભેદ ભૂલીને એકતાનો સંદેશ ફેલાય છે.
આજના સમયમાં દિવાળીની ઉજવણી સાથે કેટલીક સમસ્યાઓ પણ જોડાયેલી છે. ફટાકડાં ફોડવાથી હવાપ્રદૂષણ અને અવાજપ્રદૂષણ થાય છે, જે માનવ સ્વાસ્થ્ય અને પર્યાવરણ માટે હાનિકારક છે. નાના બાળકો, વૃદ્ધો અને પ્રાણીઓને ફટાકડાંના અવાજથી તકલીફ થાય છે. તેથી પર્યાવરણમૈત્રી દિવાળી ઉજવવી અત્યંત જરૂરી બની ગઈ છે. દીવા, દીપક અને ફૂલોથી ઉજવણી કરવી, ઓછા કે બિલકુલ ફટાકડાં ન ફોડવા એ જવાબદાર નાગરિક તરીકે આપણું કર્તવ્ય છે.
દિવાળી આપણને માત્ર બહારના અંધકારને દૂર કરવાનો સંદેશ નથી આપતી, પરંતુ આંતરિક અંધકાર દૂર કરવાની પણ પ્રેરણા આપે છે. લોભ, ક્રોધ, ઈર્ષા અને અહંકાર જેવા દુર્ગુણોને દૂર કરીને સત્ય, સદભાવ અને કરુણાનો માર્ગ અપનાવવાનો સંકલ્પ લેવાનો આ તહેવાર છે. સાચી દિવાળી ત્યારે જ ઉજવાય છે જ્યારે માનવીના જીવનમાં જ્ઞાન અને સદગુણોનો પ્રકાશ પ્રગટે.
અંતમાં કહી શકાય કે દિવાળી પ્રકાશ, આનંદ અને આશાનો તહેવાર છે. તે ભારતીય સંસ્કૃતિના સમૃદ્ધ વારસાનું પ્રતિબિંબ છે. આ તહેવાર આપણને એકતા, સહકાર અને પર્યાવરણ પ્રત્યેની જવાબદારી શીખવે છે. દીપોત્સવના પાવન પર્વ પર આપણે સૌએ જીવનમાં સકારાત્મકતા અને પ્રકાશ ફેલાવવાનો સંકલ્પ લેવો જોઈએ.
પર્યાવરણમૈત્રી દિવાળી
દિવાળી ભારતનો સૌથી લોકપ્રિય અને પ્રકાશમય તહેવાર છે. તેને “દીપોત્સવ” તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ તહેવાર અંધકાર ઉપર પ્રકાશની, અજ્ઞાન ઉપર જ્ઞાનની અને અસત્ય ઉપર સત્યની જીતનું પ્રતીક છે. પરંતુ આજના સમયમાં દિવાળીની ઉજવણી માત્ર દીવા અને આનંદ સુધી સીમિત રહી નથી; તેમાં ફટાકડાં, અવાજ અને પ્રદૂષણનો પણ સમાવેશ થવા લાગ્યો છે. આવી પરિસ્થિતિમાં પર્યાવરણમૈત્રી દિવાળી ઉજવવી સમયની માંગ બની ગઈ છે.
દિવાળીની સાચી ભાવના પ્રકાશ અને સકારાત્મકતાની છે. પૌરાણિક માન્યતા મુજબ ભગવાન શ્રીરામના અયોધ્યા આગમન સમયે લોકોએ દીવા પ્રગટાવી આનંદ વ્યક્ત કર્યો હતો. તેમાં ક્યાંય અવાજ કે પ્રદૂષણ નહોતું. પરંતુ આજે ફટાકડાં ફોડવાની હોડમાં આપણે પર્યાવરણને ગંભીર નુકસાન પહોંચાડી રહ્યા છીએ. ફટાકડાંમાંથી નીકળતો ધુમાડો હવાપ્રદૂષણ વધારે છે, જેના કારણે શ્વાસના રોગો, આંખોમાં બળતરા અને એલર્જી જેવી સમસ્યાઓ ઊભી થાય છે.
ફટાકડાંથી થતું અવાજપ્રદૂષણ પણ એટલું જ હાનિકારક છે. નાના બાળકો, વૃદ્ધો, બીમાર લોકો અને પશુ-પક્ષીઓને ઉંચા અવાજથી ભારે તકલીફ પડે છે. ઘણા પ્રાણીઓ ભયથી ભાગી જાય છે અથવા ઇજાગ્રસ્ત થાય છે. આથી દિવાળીની ઉજવણી જો પર્યાવરણ અને જીવસૃષ્ટિને નુકસાન પહોંચાડે, તો તેની ઉજવણીનો અર્થ જ ખોટો બની જાય છે.
પર્યાવરણમૈત્રી દિવાળીનો મુખ્ય ઉદ્દેશ પ્રકૃતિ સાથે સુમેળમાં રહી તહેવાર ઉજવવાનો છે. દીવા, દીપક અને મોમબત્તીઓ પ્રગટાવી પ્રકાશ ફેલાવવો એ દિવાળીની મૂળ પરંપરા છે. માટીના દીવા વાપરવાથી સ્થાનિક કારીગરોને રોજગાર મળે છે અને પર્યાવરણને પણ નુકસાન થતું નથી. ઇલેક્ટ્રિક લાઇટિંગ કરતાં પરંપરાગત દીવા વધુ પર્યાવરણમૈત્રી છે.
દિવાળીમાં રંગોળી બનાવવાની પરંપરા પણ ખૂબ સુંદર છે. રાસાયણિક રંગો વાપરવા બદલે કુદરતી રંગો, ફૂલો, પાંદડાં અને ચોખાના લોટથી રંગોળી બનાવવી જોઈએ. આ રીતે આપણે પર્યાવરણનું રક્ષણ કરી શકીએ છીએ. પ્લાસ્ટિકના સજાવટ સામાનના બદલે કાગળ, કપડા અથવા પુનઃઉપયોગી સામગ્રીનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ.
પર્યાવરણમૈત્રી દિવાળીનો એક મહત્વપૂર્ણ પાસું છે ફટાકડાં વિનાની દિવાળી. આનંદ વ્યક્ત કરવા માટે ફટાકડાં જરૂરી નથી. પરિવાર સાથે સમય વિતાવવો, દીવા પ્રગટાવવો, ભજન-કીર્તન કરવું અને મીઠાઈ વહેંચવી એ સાચો આનંદ છે. આજકાલ “ગ્રીન ફટાકડાં” વિશે ચર્ચા થાય છે, પરંતુ શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ તો ફટાકડાંથી સંપૂર્ણ દૂર રહેવાનો છે.
દિવાળીમાં મીઠાઈઓ અને ભેટોની આપલે થાય છે. આ સમયે પ્લાસ્ટિક પેકિંગના બદલે કાગળ કે કપડાની થેલીનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ. ઘરેથી બનાવેલી મીઠાઈઓ આરોગ્યદાયક પણ હોય છે અને કચરો પણ ઓછો થાય છે. આ રીતે સ્વચ્છતા અને સ્વાસ્થ્ય બંને જળવાઈ રહે છે.
પર્યાવરણમૈત્રી દિવાળી માત્ર એક દિવસની બાબત નથી, પરંતુ એક વિચારધારા છે. તે આપણને જવાબદાર નાગરિક બનવાનું શીખવે છે. બાળકોમાં નાની ઉંમરથી જ પર્યાવરણ સંરક્ષણની ભાવના વિકસાવવી જરૂરી છે. શાળાઓમાં પર્યાવરણમૈત્રી દિવાળી વિષે જાગૃતિ કાર્યક્રમો યોજવામાં આવે તો ભવિષ્યની પેઢી વધુ સચેત બનશે.
દિવાળી આપણને આંતરિક શુદ્ધિનો પણ સંદેશ આપે છે. જેમ આપણે ઘરની સફાઈ કરીએ છીએ, તેમ મનમાંથી લોભ, ઈર્ષા, ક્રોધ અને અહંકાર દૂર કરીને સારા વિચારોનો પ્રકાશ પ્રગટાવવો જોઈએ. જ્યારે મન શુદ્ધ થશે ત્યારે સમાજ અને પર્યાવરણ પણ સ્વચ્છ બનશે.
અંતમાં કહી શકાય કે પર્યાવરણમૈત્રી દિવાળી એ આજના સમયની જરૂરિયાત છે. સાચી દિવાળી ત્યારે જ ઉજવાય છે જ્યારે આપણે પ્રકૃતિનું સન્માન કરીએ, પ્રદૂષણથી દૂર રહીએ અને જીવસૃષ્ટિ પ્રત્યે કરુણા રાખીએ. દીવો પ્રગટાવીએ, પરંતુ ધુમાડો નહીં; આનંદ ઉજવીએ, પરંતુ પર્યાવરણને નુકસાન પહોંચાડ્યા વિના. આવી દિવાળી જ સાચા અર્થમાં દીપોત્સવ કહેવાય.
સ્વચ્છ ભારત અભિયાન પત્ર ગુજરાતીમાં
Hi, my name is Chandresh. I’m 24 year old, i am second year B.Ed student and 3 years of blogging experience. I enjoy sharing updates and insights on various topics. especially those related to education and current schemes.